Có
tới 2 học trò xưng là hoàng đế và một người xưng vương, võ sư Trương
Văn Hiến có lẽ là trường hợp “độc nhất vô nhị” không chỉ ở Việt Nam mà
còn trên thế giới.
Trong
số rất nhiều học trò tài năng của thầy Trương Văn Hiến, hai người trở
thành hoàng đế là Nguyễn Nhạc và Quang Trung - Nguyễn Huệ. Một học trò
khác là Nguyễn Lữ cũng phong vương (Đông Định vương).
Võ sư nổi danh nước Việt có hai học trò là hoàng đế
Võ sư Trương Văn Hiến là người Hoan Châu (Nghệ An - Hà Tĩnh ngày nay). Ông là anh em thúc bá với Trương Văn Hạnh, đại thần thờ Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát.
Sau khi
Nguyễn Phúc Khoát qua đời, quốc phó Trương Phúc Loan chuyên quyền,
Trương Văn Hạnh tỏ ý phản đối nên bị Trương Phúc Loan bắt giết. Trương
Văn Hiến phải bỏ vào Nam.
Theo sách Võ nhân Bình Định,
Trương Văn Hiến, tuổi trẻ tài cao, tinh thông thao lược võ văn. Một
hôm, trên đường vào Nam, ghé vào nghỉ chân tại ngôi chùa hẻo lánh, ông
quen trụ trì hiệu Trí Viễn thiền sư, vốn là quan trả ấn về nương cửa
Phật. Theo lời khuyên nhủ của thiền sư, Trương Văn Hiến vào Quy Nhơn,
Bình Định lập nghiệp.
Sau khi
ghé chân miền đất võ, ông thường xuyên giao du khắp nơi. Bấy giờ, ngoại
thành Quy Nhơn có một bậc phú gia tên Phan Nghĩa. Tính đôn hậu, giao
thiệp rộng rãi, bạn bè khắp nơi. Trong nhà, thực khách luôn có đến hàng
chục người. Ông có nuôi một toán võ sĩ đi theo áp tải đội thuyền buôn.
Đứng đầu là võ sư Đặng Quan, sức mạnh và võ công hơn người.
Một hôm,
Đặng Quan cùng bộ hạ áp tải một số hàng quan trọng và bị cuớp. Cầm đầu
là tên Song Tiên, võ nghệ cao cường, hành tung bí hiểm.
Trong
trận chiến ngang sức ngang tài này, Đặng Quan trúng tên bắn lén, rơi
xuống sông. Vùng vẫy trong dòng nước, Đặng Quan cố sức bơi vào bờ. Thấy
võ sư lâm nạn, biết không đánh lại bọn cướp, những người đi theo bèn
nhảy xuống sông tẩu thoát.
Đang lúc
nguy nan, một trang hán tử xuất hiện, xông vào đánh dạt bọn cướp và dùng
sào chống ghe cứu những người bị nước sông cuốn đi. Người đó là Trương
Văn Hiến. Vì võ sư Đặng Quan bị thương, Trương Văn Hiến nhận lời tháp
tùng bảo vệ hàng.
Ghé lại
nhiều lần, sau khi quan sát địa lý, nhân văn, Trương Văn Hiến quyết định
chọn vùng đất An Thái làm nơi lập nghiệp. Nhờ có sự giúp đỡ về tài
chính của Phan Nghĩa, ông mở trường dạy học cả văn lẫn võ, gần như biệt
lập với xóm làng. Nhân dân trong vùng đem con đến nhập học rất đông.
Thầy giáo
Hiến khi nhận học trò điều kén lựa môn sinh theo hai tiêu chuẩn: Tư
chất và đức tính. Tư chất phải thông minh, hiếu học; đức tính phải kiên
trì và nhân ái. Học trò các huyện, tỉnh khác đều có người đến xin học.
Văn thì chuyên binh thư đồ trận, võ học đủ thập bát ban.
Thầy
Trương Văn Hiến từng nói với môn sinh: “Có võ mà không có văn thì thường
hay cường bạo. Có văn mà không có võ thường nhu nhược. Văn võ phải
nương nhau thì đạo làm người mới giữ được vững”. Học trò của thầy sau
này hầu hết trở thành tướng lĩnh của nhà Tây Sơn.
Khi ba
anh em Nhạc, Huệ, Lữ đến xin thụ giáo, được thầy Hiến thu nhận ngay.
Thêm nữa, ba người từng tập luyện võ nghệ có căn bản của họ Đinh.
Năm 1778,
Nguyễn Nhạc xưng đế hiệu rồi rước thầy Trương Văn Hiến về Quy Nhơn làm
quân sư. Nhờ có thầy bên cạnh, Nguyễn Nhạc xây dựng nhà Tây Sơn thêm
vững chắc. Cũng chính quân sư Trương Văn Hiến đã đề xuất cùng Nguyễn
Nhạc tiến quân vào chiếm Gia Định để củng cố sự nghiệp buổi ban đầu cho
nhà Tây Sơn.Về sau, ông lấy cớ già
yếu hay đau ốm mà xin được về quê tịnh dưỡng tuổi già. Ông mất khi
triều đình Tây Sơn dưới thời vua Cảnh Thịnh đang dần suy yếu.
Ngoài
ba anh em nhà Tây Sơn, thầy Trương Văn Hiến còn dạy nhiều người nổi
tiếng. Về võ công, Đặng Văn Long ở Tuy Phước, Phan Văn Lân ở Bình Định
là những nhân vật có tiếng.
Về
văn, hai anh em ông Nguyễn Văn Huấn và Nguyễn Văn Danh người Bình Sơn -
Quảng Nghĩa, làm quan triều Tây Sơn có soạn bộ sử nhà đề "Tây Sơn thư
hùng ký".
Tuy
quê gốc ở Nghệ An, thầy Trương Văn Hiến vẫn được nhân dân Bình Định coi
như người con của quê hương đất võ, vì ông đã có công đào tạo nên những
anh hùng của triều đại Tây Sơn.
Nguyễn Thanh Điệp
0 comments:
Post a Comment