TÍN HIỆU MÙA XUÂN
Một Mùa Xuân lại đến , Xuân Đinh Dậu – 2017.
Mùa
Xuân là sự khởi đầu –Khởi đầu của chu kỳ thiên nhiên với 4 mùa Xuân –
Hạ - Thu – Đông. Như sự khởi đầu của sinh sôi, từ chồi non xanh biếc
đến tươi tốt lá cành , đơm hoa kết trải và quả chín trĩu cành. Như sự
bắt đầu của một kiếp luân hồi nhân quả .
Chúng ta cảm nhận Mùa Xuân đến từ các tín hiệu của mùa Xuân.
Đó
là tín hiệu từ thiên nhiên, với màu xanh mơn mởn, tinh khôi của các
làng lúa, làng nấm, làng hoa. Với những chồi Xuân đang nảy mầm, những lá
mới đang ra biểu hiện sự sống và phát triển của mùa Xuân. Với những đợt
rét cuối mùa đông mang mưa phùn mát ẩm như làm hồi sinh vạn vật.
Đó
là tín hiệu từ lòng người với màu xanh bình yên trong mỗi gia đình và
màu xanh tâm linh trong mỗi con người. Với niềm vui của trẻ thơ trong bộ
quần áo mới, của tuổi già trong từng chén rượu xuân và tiếng cười của
cháu con. Với những khoảnh khắc tâm linh sâu lắng trước bàn thờ tổ tiên
thơm mùi hương trầm và chữ Tâm hướng thiện nơi cửa Phật.
Đó là tín hiệu từ Tình yêu nồng thắm đang say đắm giữa tình xuân.
Đó
là tín hiệu của niềm tin – Niềm tin vào một năm mới tốt lành, tốt dẹp
hơn, niềm tin vào sự hướng thiện của con người, niềm tin vào sự thăng
hoa của Phúc – Thọ - Tài – Lộc của đất nước và mỗi con người.
Niềm
tin vào những vụ mùa bội thu, xanh màu no ấm , vào sự trong lành hơn
của môi trường, sự an toàn của thực phẩm , vào sự phát triển của một nền
nông nghiệp sạch hướng tới bền vững và hiện đại.
Với
họ Trương Việt nam chúng ta đó là sự âm vang của Đại hội toàn quốc lần
thứ hai tổ chức tại đất linh Hoa Lư – Ninh bình tháng 11 năm 2016, hội
tụ hàng ngàn con cháu họ Trương từ mọi miền đất nước, về với nhau cùng
bàn việc họ, việc tổ tiên với tình người , tình nghĩa và tính cách họ
Trương.
Đó là niềm tin vào sự trường tồn và phát triển của họ Trương trong cả mùa Xuân mới của thời đại mới.
Xin được chúc tất cả NGƯỜI HỌ TRƯƠNG VIỆT NAM một Mùa Xuân mới, một Năm mới thật tốt lành.
Hãy đón nhận Mùa Xuân mới với những Tín hiệu tốt lành nhất của Mùa Xuân.
*********
MÂM NGŨ QUẢ NGÀY TẾT
Mâm ngũ quả là một mâm trái cây có chừng năm thứ trái cây khác nhau thường có trong ngày Tết Nguyên Đán
của người Việt. Thông thường là trên bàn thờ tổ tiên hoặc trên bàn tiếp
khách. Các loại trái cây bày lên thể hiện nguyện ước của gia chủ qua
tên gọi, màu sắc và cách sắp xếp của chúng.
Mâm ngũ quả hiện nay đã thay đổi rất nhiều, mang ý nghĩa trang trí cho không gian xuân nhiều hơn là ý nghĩa tâm linh.
Nguồn gốc
Trong kinh Vu-lan-bồn (Ullambana Sutra) do Phật thuyết cho Mục-Kiền-Liên về cách cứu mẹ ông khỏi kiếp ngạ quỷ có nhắc đến việc chuẩn bị mâm ngũ quả dưới hình thức "trái cây năm màu" để cúng dường chư Tăng, mà theo quan niệm nhà Phật trái cây 5 màu tượng trưng cho ngũ căn: tín, tấn, niệm, định và huệ. Dấu tích lễ Vu-lan có từ rất sớm ở Ấn Độ được nhắc trong tác phẩm Mahabharata (thế kỉ V trước công nguyên đến thế kỉ V sau công nguyên). Tại Trung Quốc, Lương Vũ Đếnhà Lương
theo truyền thuyết là người đầu tiên cử hành hội Vu-lan-bồn vào năm 538
tại chùa Đồng Thái. Từ đó "phát triển thành tục. Đế vương và thần dân
các đời phần nhiều cử hành hội này để báo đền ân Giám mục mẹ, tổ tiên".
Thời nhà Đường, các vua rất xem trọng lễ cúng dường Vu-lan, các triều đại sau này vẫn tiếp tục và cho đến ngày nay vẫn tồn tại dưới các hình thức khác nhau trong những nước theo Phật giáo đại thừa.
Trình bày trong mâm ngũ quả
Do
điều kiện ở các khu vực sinh sống của người Việt có khác biệt nên có
nhiều cách bày mâm ngũ quả khác nhau. Mâm ngũ quả của người miền Bắc thường gồm: chuối, bưởi, đào, hồng, quýt hay chuối, ớt, bưởi, quất, lê. Có thể thay thế bằng cam, táo, lê, lê-ki-ma,...
Chuối xanh cong lên ôm lấy bưởi mang ý nghĩa đùm bọc. Nói chung, người
miền Bắc không có phong tục khắt khe về mâm ngũ quả và hầu như tất cả
các loại quả đều có thể bày được, miễn là nhiều màu sắc.
Mâm ngũ quả người miền Nam gồm mãng cầu Xiêm, dừa (hay dưa), đu đủ, xoài, sung, với ngụ ý "cầu sung (túc) vừa đủ xài".
Đôi khi thêm trái dứa (người Nam gọi là "thơm") và thường là phải có
một cặp dưa hấu để riêng bên cạnh. Khác với người Bắc là gia đình người
miền Nam thường kiêng kỵ chưng trái có tên mang ý nghĩa xấu nên mâm trái
cây của họ không có chuối (vì âm chuối đọc như "chúi nhủi", ngụ ý thất
bại), cam ("quýt làm cam chịu"), lê ("lê lết"), táo (người Nam gọi là
"bom"), lựu ("lựu đạn") và không có cả sầu riêng, dù người Nam bình thường rất thích ăn sầu riêng, và không chọn trái có vị đắng, cay.
Đôi
khi mâm ngũ quả cũng được sử dụng trong Mâm Quả Ngày Cưới của người
Việt. Vào ngày tổ chức lễ cưới nhà trai sẽ mang những Lễ Vật sang nhà
gái để xin rước cô dâu về. Mâm ngũ quả của ngày cưới sẽ còn được chuẩn
bị kỹ càng hơn nữa vì còn mang nhiều ý nghĩa thiêng liêng để ngầm mang
lại điều lành cho đôi trẻ.
Tựu trung, các loại trái cây sau thường dùng để bày mâm ngũ quả hay mâm trái cây
|
Miền Bắc
|
Miền Nam
|
Ý nghĩa của mâm ngũ quả
Ngũ
Ngũ (五) (năm, là biểu tượng chung của sự sống, Ngũ quả chỉ sự tập trung đầy đủ các loại trái cây trong đất trời dùng thờ cúng[9]. Thêm vào đó cư dân vùng nông nghiệp, Ngũ cốc được coi trọng nhiều hơn Ngũ quả. Trong sách Chiêm thư,
người ta thường nhìn Ngũ Quả để dự đoán được/mất của các mùa vụ lương
thực trong năm Lâu dần, sự xác tín biến thành tập tục, "ngũ quả" có thể
tượng trưng cho sự cầu thị được mùa của người nông dân.
Chọn 5 thứ quả theo quan niệm người xưa là ngũ hành ứng với mệnh của con người. Chọn số lẻ tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi.
Quả
Một mâm Ngũ quả ngày Tết ở miền Bắc Việt Nam, gồm cam, quất, bưởi, chuối và dứa.
Quả
biểu tượng cho sự sung túc qua cấu tạo của nó: bên trong chứa hạt tượng
trưng cho sao, quả bao lấy là Vũ trụ, ý nghĩa là sự sinh sôi trường tồn
tái sinh bất tận của sự sống. Mỗi loại quả có ý nghĩa riêng qua hình
dáng/cầu tạo/hương vị, màu sắc và cách đọc tên
Màu sắc
Màu sắc của mâm thường hay tuân theo ngũ hành.Các loại quả dùng thường mang các sắc màu theo quan niệm là có tính may mắn: Đỏ (may mắn phú quý), Vàng (sung túc),...hâm
Hình dáng, cấu tạo, hương vị
Thường là cách hình dáng/cấu tạo có tính chất gợi tả điều tốt lành. Ví dụ: Lựu: có nhiều hạt, tượng trưng cho con cháu đầy đàn, Bưởi và dưa hấu:
căng tròn, mát lạnh trong ruột, hứa hẹn sự ngọt ngào, may mắn trong
cuộc sống. Hương vị trái cây thường phải ngọt, thơm không đắng, cay.
Năm
nguyên tố tương tác sinh khắc của vạn vật, gọi là ngũ hành. Theo quan
niệm cổ đại phổ biến trong khu vực chịu ảnh hưởng văn hóa Trung Quốc,
thường cho rằng các quy luật phổ biến đều gộp vào con số 5. Trong Đại từ
điển, "ngũ" có đến mười hai nghĩa và một ngàn một trăm bốn mươi tám từ
kép ghép với nó. Phổ biến, chúng ta có ngũ phương (Đông, Tây, Nam, Bắc
và Trung ương), ngũ sắc, ngũ vị, ngũ âm, ngũ tạng, ngũ kim, ngũ quan,
ngũ luân, ngũ cốc,… Như vậy, số 5 là biểu hiện chung của sự sống và ở
đây "ngũ quả" tự nó biểu trưng một tập thành được coi là đầy đủ của loại
lễ vật dâng cúng là quả"...
********
XÔNG ĐẤT BA NGÀY TÂN NIÊN
"Ngày
mồng Một tháng Giêng" là ngày Tân niên đầu tiên và được coi là ngày
quan trọng nhất trong toàn bộ dịp Tết. Không kể những người tốt số, hợp
tuổi được mời đi xông đất, vào sáng sớm ngày này, người Việt cổ thường
không ra khỏi nhà, chỉ bày cỗ cúng Tân niên, ăn tiệc và chúc tụng
nhau trong nội bộ gia đình. Đối với những gia đình đã tách khỏi cha mẹ
và cha mẹ vẫn còn sống, họ đến chúc tết các ông bố theo tục: Mồng Một Tết cha.
"Ngày
mồng Hai tháng Giêng" là ngày có những hoạt động cúng lễ tại gia vào
sáng sớm. Sau đó, người ta chúc tết các bà mẹ theo tục Mồng Hai Tết mẹ. Riêng đàn ông chuẩn bị lập gia đình còn phải đến nhà cha mẹ vợ tương lai (nhạc gia) để chúc Tết theo tục Đi sêu.
"Ngày
mồng Ba tháng Giêng" là ngày sau khi cúng cơm tại gia theo lệ cúng ít
nhất đủ ba ngày Tết, các học trò thường đến chúc Tết thầy dạy học theo
tục Mồng Ba Tết thầy[14].
Trong những ngày này người ta thường đi thăm viếng, hỏi thăm nhau những
điều đã làm trong năm cũ và những điều sẽ làm trong năm mới.
Đối với cộng đồng người Công giáo Việt Nam, ba ngày đầu năm họ thường tham dự thánh lễ ở nhà thờ
với ý cầu nguyện cho từng ngày: mồng Một cầu nguyện bình an cho năm
mới, mồng Hai cầu nguyện cho tổ tiên, ông bà, cha mẹ nếu còn sống và
tưởng nhớ nếu đã qua đời, mồng Ba cầu nguyện thánh hóa cho công ăn, việc làm trong năm mới được tốt đẹp.
Xông đất
Xông đất(hay đạp đất, mở hàng) là tục lệ đã có lâu đời ở Việt Nam.
Nhiều người quan niệm ngày Mồng Một "khai trương" một năm mới. Họ cho
rằng vào ngày này, nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, may mắn, cả năm cũng sẽ
được tốt lành, thuận lợi. Ngay sau thời khắc giao thừa, bất cứ người
nào bước từ ngoài vào nhà với lời chúc năm mới được coi là đã xông đất
cho gia chủ.[15]
Người khách đến thăm nhà đầu tiên trong một năm cũng vì thế mà quan
trọng. Cho nên cứ cuối năm, mọi người cố ý tìm xem những người trong bà
con hay láng giềng có tính vui vẻ, linh hoạt, đạo đức và thành công để
nhờ sang thăm. Người đến xông đất thường chỉ đến thăm, chúc tết chừng 5
đến 10 phút chứ không ở lại lâu, cầu cho mọi việc trong năm của chủ nhà
cũng được trôi chảy thông suốt.
Cách chọn tuổi xông đất:
- Tuổi Giáp hạp với Kỷ mà kỵ với Canh – Mậu.
- Tuổi Ất hạp với Canh mà kỵ với Tân – Kỷ.
- Tuổi Bính hạp với Tân mà kỵ với Nhâm – Canh.
- Tuổi Đinh hạp với Nhâm mà kỵ với Quý – Tân.
- Tuổi Mậu hạp với Quý mà kỵ với Giáp – Nhâm.
- Tuổi Kỷ hạp với Giáp mà kỵ với Ất – Quý.
- Tuổi Canh hạp với Ất mà kỵ với Bính – Giáp.
- Tuổi Tân hạp với Bính mà kỵ với Đinh – Ất.
- Tuổi Nhâm hạp với Đinh mà kỵ với Mậu – Bính.
- Tuổi Quý hạp với Mậu mà kỵ với Kỷ – Đinh.
Người
đi xông đất xong có niềm vui vì đã làm được việc phước, người được xông
đất cũng sung sướng vì tin tưởng gia đạo mình sẽ may mắn trong suốt năm
tới.
**********
NHỮNG ĐIỂM CẦN CHÚ Ý KHI ĐI LỄ CHÙA ĐẦU NĂM
Đi chùa đầu năm là một nét đẹp,
một tục lệ tốt đẹp của người Việt Nam, nhưng đi chùa thế nào để cả năm
may mắn, cầu gì được nấy thì không phải ai cũng biết.
Trang phục đi chùa
Trước
tiên phải chú ý đến cách ăn mặc, Chùa là nơi thờ Phật, là chốn linh
thiêng về mặt tín ngưỡng nên khi đi lễ chùa bạn nên ăn mặc gọn gàng,
chỉnh tề sao cho phù hợp với bối cảnh của chùa, không nên mặc trang phục
quá sặc sỡ, hở hang. Đối với Phật tử thì phải mặc áo lễ khi đến điện
thờ Phật trong chùa.
Nguyên tắc ra vào chùa
Khi
đi qua cổng Tam quan vào chùa nên đi vào cửa Giả quan (bên phải) và đi
ra bằng cửa Không quan (bên trái). Cửa Trung quan (cửa chính giữa) chỉ
dành cho Thiên tử, bậc cao tăng, bậc khoa bảng đi vào chùa và đi ra cũng
theo cửa này. Bạn cũng nên nhớ là không dẫm lên bậu cửa, phải bước
qua bậu cửa, nếu không sẽ phạm tội bất kính.
Nguyên tắc dâng hương
Không để hương bị tắt trong khi đang sử dụng.
Nếu
là hương que bạn chú ý phải cắm thẳng, không để nghiêng lệch. Nếu thấy
đã có hương cháy, không cần thắp và cắm tiếp. Chỉ dùng một nén hương là
được, không cắm hay thắp cả thẻ/gói hương.
Với hương tháp bạn phải đặt vào giữa đĩa hương hoặc lư hương.
Không
phải chỗ nào cũng cắm hương được. Chỉ cắm vào bát hương, nếu bát hương
có hương rồi không cần cắm tiếp. Không cắm hương tùy tiện vào tay tượng,
gốc cây, hay đồ lễ… Nhiều người cho rằng cắm hương vào đồ lễ của mình
thì mới thiêng, Phật Thánh mới biết, là không đúng.
Sắm sửa lễ vật
Dâng
hương ở chùa nên chọn lễ chay: hương, hoa tươi, quả chín, oản, xôi,
chè… Không đặt lễ mặn ở khu vực Phật điện tức là chính điện, tức là nơi
thờ tự chính của ngôi chùa. Trên hương án của chính điện chỉ được dâng
đặt lễ chay, tịnh.
Không
nên sắm sửa vàng mã, tiền âm phủ để dâng cúng Phật tại chùa. Nếu có sửa
lễ này thì đặt ở bàn thờ thần linh, Thánh Mẫu hay ở bàn thờ Đức Ông.
Tiền thật cũng không nên đặt lên hương án của chính điện mà nên bỏ vào
hòm công đức.
Không dùng hoa dại, hoa tạp để cúng Phật.
Đi chùa cầu nguyện gì?
Theo
quan niệm của nhà Phật, Phật chỉ phù hộ an bình, che trở cho con Phật
chứ không thể phù hộ đường công, danh, tài, lộc. Vì vậy, khi chúng ta
làm lễ cầu tới cửa Phật nên xin được Phật che chở, bảo vệ. Đặc biệt vào
Đình, Đền bạn có thể cầu xin may mắn trong sự nghiệp, tình cảm của mình
để cả năm luôn được may mắn và thuận lợi nhất.
Năm bước hành lễ khi đi chùa
1.Đặt lễ vật: thắp hương và làm lễ ở ban thờ Đức Ông trước.
2.Sau khi đặt lễ ở ban Đức Ông xong, đặt lễ lên hương án của chính điện, thắp đèn nhang rồi làm lễ chư Phật, Bồ Tát.
3.Sau
khi đặt lễ chính điện xong thì đi thắp hương ở tất cả các ban thờ khác
của nhà bái đường. Khi thắp hương lên đều có 3 lễ hay 5 lễ. Nếu chùa nào
có điện thờ Mẫu, Tứ phủ thì đến đó đặt lễ, dâng hương cầu theo ý
nguyện.
4.Cuối cùng thì lễ ở nhà thờ Tổ (nhà Hậu).
5.Cuối
buổi lễ, sau khi đã lễ tạ để hạ lễ thì nên đến nhà trai giới hay phòng
tiếp khách để thăm hỏi các vị sư, tăng trụ trì và có thể tùy tâm công
đức.
***********
Vâng, một Mùa Xuân mới đang đến
cùng Tết cổ truyền dân tộc. Một Mùa Xuân đầy niềm tin và hứa hẹn với
đất nước và mỗi một chúng ta.
Xin chúc bà con Họ Trương trong cả nước và ở hải ngoại một năm mới an lành và hạnh phúc.
Chúc Họ Trương Việt nam ngày càng phát triển.
Xuân Đinh Dậu – 2017
Trương Quốc Tùng
0 comments:
Post a Comment