Sinh năm Mậu Dần 1938, hậu duệ tộc Trương ở Xuân Lộc (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) đã được Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ (2000); Huân chương Lao động hạng Nhì, hạng Ba.
Cụm
công trình khoa học ngăn sông bằng đập trụ đỡ và đập xà lan do GS - TS Trương
đình Dụ và nhóm các nhà khoa học thuộc Viện Khoa học thủy lợi Việt Nam
(VAWR) thực hiện đã được ứng dụng cho gần 100 công trình thủy lợi mang lại hiệu
quả cao, giúp Nhà nước tiết kiệm hàng ngàn tỷ đồng. Cụm công trình này cũng là
công trình duy nhất trong lĩnh vực nông nghiệp đã đươc Chủ tịch nước Trương Tấn
Sang trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh.
GS.TS. Trương Đình Dụ ( thứ ba bên trái sang) đại diện nhóm tác giả nhận bằng khen do Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trao tặng
Công nghệ đập xà lan và đập trụ đỡ đã được lên ý tưởng từ năm 1992 trong đề tài "Nghiên cứu giải pháp công nghệ tạo nguồn nước vùng ven biển" do Viện Khoa học và kinh tế Thủy lợi (tên gọi cũ của Viện Khoa học thủy lợi Việt Nam) đề xuất thuộc chương trình KH&CN trọng điểm cấp Nhà nước "Nghiên cứu cân bằng, bảo vệ và sử dụng có hiệu quả nguồn nước quốc gia" (KC-12). Năm 2003, Bộ KH&CN đã cho phép tiến hành dự án sản xuất thử nghiệm hoàn thiện công nghệ. đầu tiên được xây dựng thành công tại cống Phước Long, tỉnh Bạc Liêu (2004). Nếu trước đây đập Thông lưu được xây dựng công nghệ truyền thống phải mất 1500 m3 bê tông cốt thép, nhưng xây dựng theo công nghệ mới chỉ mất 180 m3. Ưu điểm của công nghệ đập trụ đỡ là cho phép thi công công trình ngay giữa lòng sông trong phạm vi hẹp. Các trụ đỡ và các dầm đáy của đập được thi công khô trong khung vây cừ ván thép, các dầm đáy cũng có thể được thi công lắp ghép mà không cần làm khô hố móng do đó không phải đào kênh dẫn dòng, mất ít đất xây dựng, không làm thay đổi cảnh quan môi trường. Đặc biệt, có thể xây dựng cống với khẩu độ lớn đảm bảo cao hơn nhiệm vụ thoát lũ so với công nghệ truyền thống, cũng như kết hợp làm cầu giao thông hiện đại theo hình thức trên là cầu, dưới là cống. Còn cống đập xà lan là cống dưới dạng hộp nổi, trọng lượng nhẹ nên có thể ổn định trên nền đất yếu không cần xử lý hoặc xử lý đơn giản, chế tạo hàng loạt theo quy mô công nghiệp ở trong hố đúc rồi lai dắt đến vị trí xây dựng để hạ chìm vào hố móng đã chuẩn bị sẵn và có thể di dời cống đến vị trí khác khi cần thiết. Đập xà lan được ứng dụng để xây dựng các công trình ngăn sông ở các cống vùng triều có chênh lệch cột nước nhỏ hơn 3m và có địa chất mềm yếu. Ưu điểm nổi bật của đập xà lan là khối luợng xây lắp giảm tới 50% so với công nghệ truyền thống và do tận dụng được nền đất tự nhiên nên có thể giảm việc đầu tư xử lý nền tới 70%. Vì vậy, giá thành công trình chỉ bằng khoảng 50% so với công nghệ truyền thống với cùng điều kiện so sánh.Gần 10 năm nay, công nghệ này không chỉ chứng tỏ được hiệu quả lớn trong việc thi công các cống, đập thủy lợi mà còn là “giải pháp vàng” đối với những vùng sản xuất có chủ trương chuyển dịch cơ cấu sản xuất chưa rõ ràng như vùng bán đảo Cà Mau (Sóc Trăng, Bạc Liêu...) Những khu vực này, trước đây nhiều vùng rộng lớn được ngọt hóa để sản xuất lúa thì nay quá nửa diện tích đó đã đưa nước mặn vào để nuôi trồng thủy sản, có vùng chuyên nuôi tôm, có vùng vừa nuôi tôm vừa trồng lúa, có vùng hôm nay nuôi tôm nhưng một thời gian ngắn sau lại trồng lúa. Cuộc sống của người dân do đó cũng được cải thiện, thu nhập tăng lên…
Cụm công trình: Ngăn sông bằng Đập Trụ đỡ và
Đập Xà lan di động của nhóm tác giả: GS.TS Trương Đình Dụ, PGS.TS Trần Đình Hòa,
ThS. Trần Văn Thái, ThS. Thái Quốc Hiền, ThS. Trần Minh Thái, TS. Vũ Hồng Sơn,
ThS. Nguyễn Thế Nam, ThS. Phan Đình Tuấn, là một trong 12 công trình, cụm công
trình đã vinh dự được Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trao tặng giải thưởng Hồ
Chí Minh cao quý. Cụm công trình là tâm huyết, trí tuệ và sức lực của 8 tác giả
nói trên, có ý nghĩa thực tiễn vô cùng to lớn, mở ra triển vọng lớn cho xây dựng
công trình thủy lợi.
Sưu tầm và giới thiệu: Trương Văn Thái
0 comments:
Post a Comment